Please follow and like us:
Pin Share

 

by Mutori wenhau we News of The South

 

Marondera, Zimbabwe  ( News of The South) – Kuseri kwemapani anotsetseka eMarondera, mune chikomo chine makuhwa anoputika kubva munhetembo dzevaShona. Kuburikidza nebindu rinozika zvinyoronyoro, unoenda kunzvimbo inoremekedzwa, chidziva chaKaguvi – nzvimbo yaitendwa kuva nedzimu rehumambo neupfumi hwepfungwa hwevanhu vemuZimbabwe.

 

Nhasi uno, nzvimbo iyi yatorwa nevarungu, yakavharwa nechikamu che “Members Only.” Vamwe vanoti vachiri kunzwa mheremhere yengoma ichirira kubva mumakomo, asi mazuva ano inosanganiswa nezwi rezvombo zveresitorendi dzevatorwa.

 

Asi izvi hazvisi kuitika ipapo chete. Makomo eGoromonzi, anozivikanwa kuti ndiwo makomo aChaminuka, uyo aiwanzodanikwa saMashonganyika, ane nhoroondo huru yakavanzwa nevakatonga nepfuti. Vamwe vanorangarira Cde Mawrongwrong, mujibha wechimurenga, aiva nezvipo zveMashonganyika – aigona kuchinja kuva muti, churu kana rimwe chinhu chesango kuti atize masoja eRhodesia.

 

Nzvimbo Dzakachena Dzakashatiswa neUtongi hweVarungu

 

Zvakataurwa nevanhu vekare zvinoratidza kuti mumapako ari mumakomo eGoromonzi mune zvituru gumi nezviviri (12) – zvinomiririra hutungamiriri hwekare hweZimbabwe. Izvi zvakabiwa nevatongi veRhodesia; vasati vavhura Parliament, Ian Smith nevamwe vake vaifamba vakananga kune iri pako, senzira yekuona sevari kugadzirisa nyika – asi zvese izvi zvaiyambuka tsika dzechivanhu.

 

Mumakomo aya, BSAP (British South Africa Police) vakamborasika mushure mehondo yakasimba, zvichikonzera kuti vatore danho rekuenda kumadokero, zvichizovaka Fort Salisbury – nhasi inonzi Harare.

 

“Varungu havana kungotora nyika chete,” anodaro sekuru mumwe muGoromonzi. “Vakatorawo mweya. Vakatora nzvimbo dzaiva nedzimu dzedu, vodzishandura kuti dzive dzavo.”

 

Nhasi uno, shumba chena dzinofambafamba mumapani epachivande pazasi pemakomo, uye nzizi dzakare dzaipfekedza mweya wevadzimu dzavharwa mumapurazi ane marata.

 

Nehanda naKaguvi: Kurwira Rusununguko Kwakatengeswa

 

Vasati vasungwa, Mbuya Nehanda (Charwe) naSekuru Kaguvi vakayambuka nzira yeMashonganyika Road, vachitsvaga kupukunyuka. Zvinotaurwa kuti vakafamba munzvimbo dzakatopiwa kuhama dzeMambokadzi Victoria. Pavakasungwa kuCaledonia, tsvimbo yaKaguvi yakatorwa naLord Baden-Powell, mugadziri weBoy Scouts, uye yakazoratidzwa mumubhawa wevarungu – nhasi uno wave musoro wehofisi yeMDC.

 

“Hazvina kuitika netsaona,” anodaro mudzidzisi weNhoroondo muBindura. “Masimba ekoloni akazvipinza munzvimbo dzechivanhu – achishandisa nzvimbo sedzombo.”

 

Rufu rwaZhanda, Kukanganwika Kwemagamba

 

Mamwe mazita akakanganwika asi ane mutsindo munhoroondo akaita saMambo Zhanda, uyo akapfura District Commissioner Chikonamombe kuGoromonzi. SaChiwashira, akakandirwa kumatare akasungwa netsvimbo yemhuka, akafira ipapo. Nhasi uno, mhuri dzeChikonamombe dzinogara kuChivhu – asi nhoroondo yacho yatsvakwara sejecha.

 

Mumwe murimi wemakwai anotaura kuti pa1980, paigara Lord Soames panzvimbo iyoyo – kwete muMeikles – asi pafarm yaive yehama dzeMambokadzi. Akatakura helicopter kusvika ipapo, uye pa2017 akadzoka zvakare. Murimi uyu akapa maize rot kuti idyiswe nemombe dzaSoames, uye pavakazomutengesa ram, mukadzi waSoames akawedzera rimwe ndarama – chiratidzo chekutenda.

 

Kukanganwa Kwatinokuvadza Nako

 

Nhasi uno, hurumende iri kuita zvirongwa zvekutora mapurazi evatema munzvimbo idzi – asi nzvimbo dzakakosha dzemidzimu dziri kuramba dziri mumaoko evamwe.

 

“Runyararo rwatinarwo nhasi,” anodaro imwe gamba reHondo yeChimurenga, “rwakatengwa neropa nemweya. Asi makomo aya, akatiponesa, nhasi haasisipo kwatiri.”

 

Pakupera: Tinoda Kudzorera Mweya weNyika

 

Kusvikira Zimbabwe yaziva kukosha kwenzvimbo dzayo dzechitendero, nhoroondo, uye midzimu, kusununguka kwechokwadi hakusati kwasvika.

 

Cherechedzo yoMupepeti: Chinyorwa ichi chakanangana nekupinza mwenje munzvimbo dzakasvibiswa nenhoroondo yeupfumi hwekoloni, uye kudaidzira kuti Zimbabwe idzokere kumidzi yayo kuti iwane rusununguko rwechokwadi.

 

 

Please follow and like us:
Pin Share
0

Comments

comments

About Author

HRH Princess Eugene Majuru

Princess Eugene Majuru is a distinguished author, historian, and media entrepreneur, and a direct descendant of the royal Mbari clan of Harare. As the sovereign custodian of Harare’s heritage, she has dedicated her life to preserving and promoting Zimbabwean culture, history, and traditions. Princess Eugene is the author of acclaimed works including Chosen, A Concise History of Harare, and Reclaiming Heritage. As the founder of News of The South, she leads one of Zimbabwe’s premier media platforms, hosting press conferences and providing insightful commentary on social, cultural, and heritage issues. Passionate about education, heritage, and civic engagement, Princess Eugene blends her royal lineage with modern thought leadership to inspire and inform audiences locally and internationally.

Like Us On Facebook

SUBSCRIBE: YouTube Channel

Ad

Recent Comments